François Boucher i sztuka chińska

W XVIII wieku Europa jest zafascynowana Chinami, odległym krajem, który wciąż jest mało znany Europejczykom. Chińskie przedmioty, zwłaszcza porcelana, jedwab i przedmioty pokryte laką, są sprowadzane do Europy już od kilku stuleci. W tym kraju powstały potężne dynastie, toczono epickie wojny, a także narodziła się bardzo specyficzna sztuka, odzwierciedlająca całą kulturę Chin: literaturę, muzykę, malarstwo i architekturę.

Ceramika jest wytwarzana w Chinach już od neolitu. Rzeźba czerpie inspirację z mitologii tego kraju. Kaligrafia często łączy się z rysunkiem. Porcelana i ceramika, których proces produkcji przez długi czas pozostawał tajemnicą dla świata zewnętrznego, służyły do tworzenia bardzo wyrafinowanych i precyzyjnie zdobionych przedmiotów. W malarstwie chińskim wykorzystuje się tusz i różne kolory, stosując rozmaite techniki i style. Natomiast malarstwo na jedwabiu wykorzystuje jedwabne zwoje jako podłoże.

Europa jest zachwycona malarstwem na jedwabiu, podobnie jak dekoracyjnymi przedmiotami z porcelany. Na Starym Kontynencie rozwija się prawdziwa moda polegająca na poszukiwaniu, kupowaniu i gromadzeniu chińskich dzieł sztuki w celu tworzenia niezwykłych kolekcji prywatnych. W XVIII wieku przedmioty zdobione techniką lakowania stają się bardzo cenione i są eksportowane do Europy. Francuski malarz François Boucher należy do europejskich artystów zafascynowanych sztuką chińską.

Urodzony w Paryżu w 1703 roku François jest jedynym synem Nicolasa Bouchera, mistrza malarstwa i rysownika z Akademii Saint-Luc. Młody chłopiec zostaje wysłany na naukę do François Lemoyne’a (1688–1737), pierwszego malarza królewskiego, jednego z najwybitniejszych dekoratorów swojej epoki i jednego z przedstawicieli stylu rokoko.

Po kilku miesiącach, podczas których tworzy dekoracyjne obrazy i sceny mitologiczne, François pracuje w pracowni graficznej Jeana-François Carsa, gdzie wykonuje dzieła inspirowane twórczością Watteau.

Przed ukończeniem 25 lat Boucher wyjeżdża do Rzymu, aby kontynuować naukę. Ma tam możliwość studiowania dzieł wielkich włoskich artystów. Po powrocie do Paryża François, dzięki swojemu talentowi malarskiemu, wchodzi w kręgi arystokratycznego społeczeństwa.

W 1765 roku zostaje mianowany pierwszym malarzem królewskim i dyrektorem Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby.

Żeni się z jedną ze swoich modelek, Marie-Jeanne Buseau, znaną w Paryżu ze swojej urody. Para ma troje dzieci.

Malarz umiera w 1770 roku.

W ciągu swojego życia François Boucher tworzy bardzo wiele dzieł. Maluje sceny religijne, pejzaże, portrety, tematy antyczne i zwierzęta. Wykonuje kilka obrazów z ulubienicą króla, Madame de Pompadour, która bardzo podziwiała artystę. Boucher jest autorem licznych gobelinów, tapet, szkiców, dekoracji i wyrobów ceramicznych, a w 1742 roku tworzy szkice inspirowane sztuką chińską do drugiej serii gobelinów chińskich. Projektuje również kartony dla królewskiej manufaktury gobelinów w Beauvais oraz dla manufaktury Gobelins.

Pozostawia po sobie ważną kolekcję przedmiotów artystycznych i muszli. „La Toilette”, należące do drugiej serii gobelinów chińskich, jest jednym z najsłynniejszych dzieł Bouchera.

Źródło zdjęcia: François Boucher, La Toilette (około 1742). Źródło: Wikimedia Commons. Domena publiczna.