S\u0142ynny angielski \u017ceglarz i odkrywca James Cook urodzi\u0142 si\u0119 w 1728 roku w Marton, w hrabstwie Yorkshire. By\u0142 synem rolnika. Ju\u017c w m\u0142odym wieku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 u armatora i kupca z Whitby. Szybko wykaza\u0142 si\u0119 zdolno\u015bciami nawigacyjnymi, a w 1755 roku jego pracodawca zaproponowa\u0142 mu dow\u00f3dztwo statku. Cook zdecydowa\u0142 si\u0119 jednak wst\u0105pi\u0107 do Royal Navy, czyli brytyjskiej marynarki wojennej.<\/p>\n
Podczas wojny siedmioletniej bra\u0142 udzia\u0142 w obl\u0119\u017ceniu Louisbourga w 1758 roku oraz w zdobyciu Quebecu w 1759 roku. W tym okresie sporz\u0105dza\u0142 mapy rzeki \u015awi\u0119tego Wawrzy\u0144ca i wybrze\u017cy Nowej Fundlandii. Jego dok\u0142adne mapy i umiej\u0119tno\u015bci kartograficzne zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 brytyjskich w\u0142adz. W 1766 roku przes\u0142a\u0142 Kr\u00f3lewskiemu Towarzystwu Naukowemu raport dotycz\u0105cy obserwacji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca na Nowej Fundlandii.<\/p>\n
W 1768 roku Cook otrzyma\u0142 dow\u00f3dztwo statku Endeavour<\/em> i wyruszy\u0142 w pierwsz\u0105 wielk\u0105 wypraw\u0119 na Pacyfik. W kwietniu 1769 roku dotar\u0142 na Tahiti, gdzie obserwowa\u0142 przej\u015bcie Wenus przed tarcz\u0105 S\u0142o\u0144ca. Nast\u0119pnie skierowa\u0142 si\u0119 ku Nowej Zelandii, kt\u00f3r\u0105 op\u0142yn\u0105\u0142 w latach 1769\u20131770, sporz\u0105dzaj\u0105c dok\u0142adne mapy jej wybrze\u017cy. W 1770 roku zbada\u0142 wschodnie wybrze\u017ce Australii i og\u0142osi\u0142 je terytorium brytyjskim. Po przep\u0142yni\u0119ciu przez Cie\u015bnin\u0119 Torresa dotar\u0142 do Batavii, dzisiejszej D\u017cakarty, a w lipcu 1771 roku powr\u00f3ci\u0142 do Wielkiej Brytanii.<\/p>\n Druga wyprawa Cooka odby\u0142a si\u0119 w latach 1772\u20131775. Dowodzi\u0142 w\u00f3wczas statkiem Resolution<\/em>, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142 Adventure<\/em>. Celem ekspedycji by\u0142o zbadanie po\u0142udniowych obszar\u00f3w Pacyfiku i sprawdzenie, czy istnieje rozleg\u0142y kontynent w pobli\u017cu bieguna po\u0142udniowego. W styczniu 1774 roku Cook dotar\u0142 do szeroko\u015bci geograficznej 71\u00b010\u2032 S \u2014 dalej na po\u0142udnie ni\u017c jakikolwiek znany mu wcze\u015bniej \u017ceglarz. G\u0119ste lody uniemo\u017cliwi\u0142y dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c. Wyprawa nie potwierdzi\u0142a istnienia du\u017cego, zamieszkanego kontynentu na badanych obszarach, ale nie wykluczy\u0142a istnienia Antarktydy. Podczas ekspedycji Cook odwiedzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy innymi Wysp\u0119 Wielkanocn\u0105, Markizy, Now\u0105 Kaledoni\u0119 oraz Wyspy Sandwich Po\u0142udniowe na po\u0142udniowym Atlantyku.<\/p>\n Po powrocie do Wielkiej Brytanii Cook zosta\u0142 uhonorowany Medalem Copleya w 1776 roku za zas\u0142ugi w zapobieganiu szkorbutowi w\u015br\u00f3d marynarzy. Ju\u017c w 1770 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Naukowego.<\/p>\n W 1776 roku wyruszy\u0142 w trzeci\u0105 wypraw\u0119, tym razem na statkach Resolution<\/em> i Discovery<\/em>. Jej celem by\u0142o odnalezienie Przej\u015bcia P\u00f3\u0142nocno-Zachodniego, kt\u00f3re mia\u0142o \u0142\u0105czy\u0107 Atlantyk z Pacyfikiem. W styczniu 1778 roku Cook dotar\u0142 do archipelagu Hawaj\u00f3w, kt\u00f3ry nazwa\u0142 Wyspami Sandwich. Nast\u0119pnie pop\u0142yn\u0105\u0142 wzd\u0142u\u017c wybrze\u017cy Alaski i przez Cie\u015bnin\u0119 Beringa, docieraj\u0105c do szeroko\u015bci geograficznej oko\u0142o 70\u00b044\u2032 N. Dalsz\u0105 drog\u0119 zagrodzi\u0142y mu jednak lody.<\/p>\n W lutym 1779 roku Cook zgin\u0105\u0142 podczas konfliktu z mieszka\u0144cami Hawaj\u00f3w w zatoce Kealakekua na wyspie Hawai\u02bbi. Mia\u0142 50 lat.<\/p>\n James Cook pozostawi\u0142 po sobie ogromne dziedzictwo kartograficzne i naukowe. Jego wyprawy znacz\u0105co poszerzy\u0142y europejsk\u0105 wiedz\u0119 o Pacyfiku, Australii, Nowej Zelandii i wyspach Oceanii.<\/p>\n Jego nazwisko upami\u0119tniaj\u0105 liczne miejsca geograficzne. G\u00f3ra Cooka, znana r\u00f3wnie\u017c jako Aoraki, jest najwy\u017cszym szczytem Nowej Zelandii i ma obecnie 3724 metry wysoko\u015bci. Cie\u015bnina Cooka oddziela Wysp\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 od Wyspy Po\u0142udniowej Nowej Zelandii, a Wyspy Cooka s\u0105 samorz\u0105dnym terytorium pozostaj\u0105cym w wolnym stowarzyszeniu z Now\u0105 Zelandi\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" James Cook S\u0142ynny angielski \u017ceglarz i odkrywca James Cook urodzi\u0142 si\u0119 w 1728 roku w Marton, w hrabstwie Yorkshire. By\u0142 synem rolnika. Ju\u017c w m\u0142odym wieku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 u armatora i kupca z Whitby. Szybko wykaza\u0142 si\u0119 zdolno\u015bciami nawigacyjnymi, a w 1755 roku jego pracodawca zaproponowa\u0142 mu dow\u00f3dztwo statku. Cook zdecydowa\u0142 si\u0119 jednak wst\u0105pi\u0107 do …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":41492,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18096],"tags":[19394,19387,19391,19392,19389,19390,19388,19393,19384,19386,19383,19385],"snipool_ingredient":[],"class_list":["post-41493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","tag-australia","tag-biografia-jamesa-cooka","tag-ciesnina-cooka","tag-gora-cooka","tag-hawaje","tag-nowa-zelandia","tag-odkrywanie-pacyfiku","tag-wyspy-cooka","tag---18-","tag-19386","tag-19383","tag-19385"],"yoast_head":"\n